Thứ Hai, 4 tháng 7, 2011

Hồn sen


Thursday May 31, 2007 - 09:52pm  - 360's Blog
Thủa nhỏ, tôi chỉ biết đến sen trong cái ao nhỏ của cụ ngoại. Ngôi nhà cổ đâu đó còn dấu tích của những cột, những xà gỗ ngày trước thoang thoảng hương thơm dịu dàng mỗi đêm trăng sáng. Ký ức non trẻ của tôi không thể phân biệt mùa sen vào khi nào, tôi chỉ mang máng rằng mùa sen là mùa thật nhiều gió và trời xanh rất xanh.

Trẻ thơ có những điều không để ý nhưng nếu chú tâm vào điều gì những ký ức ấy sẽ đi theo con người suốt cuộc đời. Ấn tượng về hương sen bao giờ cũng ấp ủ cùng tôi mỗi sáng thức dậy. Một bếp than hồng nho nhỏ, một ấm nước sùng sục sôi và cụ tôi lom khom thắp hương trên bàn thờ tổ. Mắt cụ nhắm thật nhẹ, khuôn mặt cụ thanh thản. Khuôn mặt ấy luôn thanh thản kể cả đến ngày gia đình tôi đứng bên giường nhìn cụ lần cuối. Cụ ngồi xuống cái sập gụ đen bóng. Đứa trẻ trong tôi không nhớ sập gỗ ấy chạm trổ những gì chỉ nhớ cảm giác mịn màng, trơn láng và... mát lạnh khi đặt người nằm xuống. Giờ người ta quen nằm trên đệm, trên chiếu cói, chiếu trúc có lẽ nghĩ đến sập người ta thấy đau mình lắm. Quả là sai lầm lắm thay. Nằm trên sập làm bằng gỗ tốt êm ái, mềm có khi hơn cả đệm.

Lại nói về cụ tôi, cụ tôi rất dễ tính nhưng cũng rất cầu kì. Cầu kì trong ăn uống. Không phải tự nhiên cụ thả sen trong cái ao trước nhà. Đối với cụ, một ấm trà ướp hương sen mỗi sáng thực là không thể thiếu. Ao trước nhà gọi là ao nhưng to lắm. Đất đai ngày xưa rộng chứ đâu như bây giờ. Sáng sớm cụ tôi cẩn thận cho chè khô vào cái hộp đựng bằng sứ lót nhẹ một lớp giấy mỏng chống ẩm. Cái hộp chè lại được đặt khẽ khàng vào một cái hộp bằng gỗ giống như cái tráp ngày xưa các cụ cắp theo. Cụ tôi đi trước, tôi lũn tũn theo sau trèo lên cái thuyền con con. Bây giờ nhìn lại tôi mới thấy nó bé tẻo teo chứ ngày xưa đối với trẻ con, cái thuyền ấy đến là to. Cụ dùng cái mái chèo tay rẽ nước, rẽ lá ra giữa ao. Cụ tôi chọn một nụ sen còn đang cúp. Tỉ mẩn, từng cánh, từng cánh, những ngón tay gày guộc của cụ tôi tách nhẹ từng cánh sen đặt vào giữa nhụy hoa một ít trà khô đã được bọc trong giấy mỏng. Chẳng nhớ loại giấy ấy là loại giấy gì nữa nhưng chắc chắn là giấy trắng. Và cứ thế cụ để trà vào từng búp sen. Buổi chiều hai cụ cháu đứng bên bờ ao ngắm hoa, cụ tôi chỉ cho tôi từng bông sen ướp trà buổi sáng. Thế mà tôi có nhớ bông nào với bông nào đâu. Một hai hôm sau, trời chưa kịp sáng, hai cụ cháu tôi lại lên thuyền. Lần này cụ tôi mang theo một bình nhỏ, bình bằng sứ màu xanh xanh như ngọc. Cụ đặt tay đỡ lá sen, tay kia cầm bình sứ hứng lấy những giọt sương còn đọng trên lá. Đi một vòng cũng được gần nửa bình nước. Cụ tôi bắt đầu táp thuyền vào những bông sen hôm trước, hoa giờ chưa nở hết đâu, cũng mới chỉ vừa khẽ mở cánh thôi. Cụ tôi bảo nếu lấy trà vào lúc hoa nở hết thì sương sẽ làm ướt trà và hương thơm cũng sẽ bay mất một ít. Nước đã lấy, trà cũng ướp xong hương. Một ấm trà sáng sớm đượm hương sen và tinh khiết. Cụ vừa chắt lọc nước sương vừa được nấu sôi vào ấm trà vừa dận dò mọi người. Pha trà hương nhất định không được tráng trà, tráng đi là mất đến 7 phần thơm ngon rồi.

Uống trà cũng phải có nghệ thuật của nó. Chén rót trà phải được rửa sạch, hong khô. Cụ tuyệt đối không lau chén mà chỉ để ngay ngoài hiên hong gió trời. Chén trà được tráng qua nước sôi, ấm trà để vừa độ sẽ được rót sang chén còn ấm nóng ấy. Nước trà cất từ sương lá sen dường như đậm đặc hơn nhiều thứ nước khác. Nhìn cụ tôi rót từng chén trà cảm như thời gian lúc ấy ngừng lại để người ta có thể lắng nghe cả tiếng từng giọt trà rơi nhẹ, chạm vào thành cốc... Không gian tĩnh lặng, gió hiu hiu, mỗi lần một giọt trà rơi xuống là một lần hương sen trong trà lan tỏa... Giọt trà tinh túy khi ấy hóa thành giọt sen... Cả cái ấm trà nhỏ xinh kia chất chứa bao nhiêu nâng niu, trìu mến, ấp ủ bao nhiêu hương hoa, hồn hoa...

Những người trẻ trong nhà thì bảo cụ tôi cầu kỳ quá. Nhưng bọn trẻ con và người già quanh xóm thì thích thú lắm. Nhiều lúc cảm thấy cụ pha trà như đang tiến hành một nghi lễ. Nghiêm trang và đẹp đến kì lạ.
Lớn lên, đương nhiên tôi biết như mọi người sen mùa hạ, cúc mùa thu nhưng cái cảm giác thần bí về hoa sen vẫn còn mang trong tôi. Sao lại có loài hoa đặc biệt đến thế. Vẫn biết thiên nhiên phong phú không tạo ra một tạo vật nào giống tạo vật nào nhưng sen có lẽ phải được iu ái lắm. Mùi hương không quyến rũ như bao loài hoa khác mà thanh tịnh. Nghĩ đến sen nhớ đến Đóa hoa vô thường của Trịnh Công Sơn, không biết khi viết bài ca ấy, ông viết về người con gái hay viết về loài hoa vô thường nào...

Đối với tôi, sen đơn giản là một loài hoa của ký ức và hoài niệm. Một ngày hè nóng bức, chạy xe qua con đường quen thuộc sẽ có đôi lúc tôi đi chậm lại, loài hoa ấy không rực rỡ nhưng cái hương thơm man mát của nó kéo tôi dừng xe và khó cưỡng lại ý muốn cầm một bó hoa cắm trong chiếc bình ở nhà. Hoa sen cắm trong bình gốm, muốn hoa tươi lâu hơn và nở đẹp hơn, ban đêm hãy để hoa ra ngoài trời, hoa hít lấy sương đêm để sáng hôm sau nở ra trọn vẹn mọi sắc độ của mình. Người chơi sen có điều kiện sau khi cắt sen còn bọc một lớp bùn ao mỏng trước khi cắm vào nước, hoa sen sẽ tươi lâu và thơm như còn đang trong đầm.
Sen hồng và sen trắng đều thơm nhưng nếu ai để ý sẽ thấy sen hồng mùi đậm hơn sen trắng. Ngược lại, sen trắng thơm dịu và lâu tan hơn. Mùi hương sâu, mát. Sen hồng cũng tàn nhanh hơn sen trắng thì phải. (Hay tại vì thích sen trắng nên lúc nào mình cũng thấy sen trắng đẹp hơn sen hồng). Mùa hạ chói chang về nhà nhìn thấy bình sen trắng muốt. Nhắm mắt lại, thả hồn trong giai điệu yoga. Hương mùa hè đọng lại vẹn nguyên trong giây phút ấy...

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét